Certa

Onderzoek

Elke keuze heeft een reden

Certa is niet ontworpen op gevoel. Voor we begonnen, zochten we uit wat onderzoek zegt over geheugen en controleren, over ADHD, over toegankelijkheid en over oudere gebruikers. Hieronder staat per ontwerpkeuze waarom, met de bronnen erbij.

Eerlijk gezegd: de bronnen onderbouwen de ontwerpkeuzes. Certa zelf is (nog) niet klinisch onderzocht, en het is geen medisch hulpmiddel. Het helpt herinneren en geeft houvast. Het behandelt geen aandoening.

Ontwerpkeuzes en onderbouwing

Keuze in CertaWat het onderzoek zegtSoort bron
Afvinken door één seconde vast te houden, met een cirkel, een trilling en een bevestiging in woorden. Wie iets herhaaldelijk controleert, gaat minder op zijn geheugen vertrouwen. De herinnering wordt vager en minder gedetailleerd, terwijl ze even juist blijft [1][2][3][4]. Certa maakt van afvinken daarom één bewust, voelbaar moment dat beter blijft hangen dan een snelle tik. Experimenteel
Het tijdstip en een optionele foto blijven zichtbaar. Kort na het afvinken wordt niets opnieuw geregistreerd, en Certa telt niet hoe vaak je keek. Steeds opnieuw geruststelling zoeken werkt zoals controleren: het geeft even opluchting, maar houdt de twijfel in stand [5]. Certa verwijst daarom terug naar dat ene vastgelegde moment ("Al gedaan om 08:14"), in plaats van je opnieuw te laten afvinken. Experimenteel
Wat nu moet, staat bovenaan, in de volgorde van de dag, met een widget op het startscherm. Bij ADHD zijn het werkgeheugen en het inschatten van tijd vaak moeilijker [6][7]. Wat je moet onthouden zichtbaar maken buiten je hoofd (externaliseren) is een veelgebruikte strategie [7][8]. Meta-analyse Praktijk
Geen streaks, geen rode waarschuwingen. Iets vergeten staat er rustig bij, met "overslaan" als keuze. Moeite met het regelen van emoties komt vaak samen voor met ADHD [9]. Een verbroken reeks of een schuldmelding kan daardoor hard aankomen, en dan haken mensen af. Dit is een afgeleid ontwerpprincipe, geen rechtstreeks onderzocht effect. Afgeleid
Een assistent met één vraag per scherm voor kuren. Certa rekent de dosis van vandaag zelf uit. De W3C-richtlijnen voor cognitieve toegankelijkheid vragen om processen die niet op het geheugen steunen, om elke stap duidelijk te maken, en om fouten makkelijk ongedaan te kunnen maken [10]. Richtlijn
Instelbare kleuren, hoog contrast, tekst tot extra groot en een lettertype dat ontworpen is voor slechtzienden. Hoog contrast volgt het strengste WCAG-niveau, met een verhouding van minstens 7:1 [11]. Personalisatie is een kernadvies van de W3C [10]. Het lettertype Atkinson Hyperlegible is ontwikkeld door het Braille Institute voor betere leesbaarheid bij een beperkt zicht [12]. Richtlijn
Grote knoppen, tekst naast elk icoon, en geen verborgen veeg- of knijpgebaren. Oudere gebruikers lopen vaak vast in medicatie-apps, en de bruikbaarheid verschilt sterk van app tot app [13][14]. Grote aanraakdoelen maken bedienen makkelijker [15]. Gebruikersonderzoek Richtlijn
Alles blijft op het toestel: geen account, geen tracking, geen server. De GDPR vraagt om niet meer gegevens te verwerken dan nodig (minimale gegevensverwerking) [16]. Voor gezondheidsgegevens is de veiligste keuze om ze niet te verzamelen. Wetgeving

Bronnen

  1. van den Hout, M., & Kindt, M. (2003). Repeated checking causes memory distrust. Behaviour Research and Therapy, 41(3), 301–316. PubMed
  2. Boschen, M. J., & Vuksanovic, D. (2007). Deteriorating memory confidence, responsibility perceptions and repeated checking: Comparisons in OCD and control samples. Behaviour Research and Therapy, 45(9). ScienceDirect
  3. Further evidence that repeated checking leads to reduced memory confidence, vividness and detail. Behaviour Change. Cambridge Core
  4. How checking breeds doubt: Reduced performance in a simple working memory task. Behaviour Research and Therapy (2009). ScienceDirect
  5. Excessive reassurance seeking versus compulsive checking in OCD: Comparing implicit motivators and mechanisms. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry (2022). PubMed
  6. Kasper, L. J., Alderson, R. M., & Hudec, K. L. (2012). Moderators of working memory deficits in children with ADHD: A meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 32, 605–617. PubMed
  7. Barkley, R. A. (1997). ADHD and the nature of self-control. Guilford Press.
  8. Stanford Center for Teaching and Learning. Managing time blindness. ctl.stanford.edu
  9. Shaw, P., Stringaris, A., Nigg, J., & Leibenluft, E. (2014). Emotion dysregulation in attention deficit hyperactivity disorder. American Journal of Psychiatry, 171(3), 276–293. PubMed
  10. W3C. Making Content Usable for People with Cognitive and Learning Disabilities. w3.org/TR/coga-usable
  11. W3C. WCAG 2.2, succescriterium 1.4.6 Contrast (Enhanced). w3.org
  12. Braille Institute. Atkinson Hyperlegible Font. brailleinstitute.org
  13. Stuck, R. E., Chong, A. W., Mitzner, T. L., & Rogers, W. A. (2017). Medication management apps: Usable by older adults? Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting. doi.org
  14. Performance-based usability of medication adherence technologies among older adults with diverse capabilities: Quantitative study. PubMed
  15. W3C. WCAG 2.2, succescriterium 2.5.5 Target Size (Enhanced). w3.org
  16. Algemene verordening gegevensbescherming (AVG/GDPR), artikel 5, lid 1, c. EUR-Lex